ΣΠΗΛΑΙΟ ΚΡΥΟΝΕΡΙΔΑΣ

Λίγο έξω από το χωριό Βαφές , στη χαράδρα Λαγγός, βρίσκεται το Σπήλαιο της Κρυονερίδας.
Η είσοδός του έχει πλάτος 1,8 μέτρα και ύψος 1,5 μέτρα. Αποτελείται από τέσσερις αίθουσες, εκ των οποίων μεγαλύτερη είναι η πρώτη, ενώ στη δεύτερη υπάρχουν τα οστά των θυμάτων της Οθωμανικής Θηριωδίας.
Το σπήλαιο δε παρουσιάζει ιδιαίτερη σπηλαιολογική αξία, έχει όμως τεράστια ιστορική, μια και εδώ βρήκαν τραγικό θάνατο οι κάτοικοι του χωριού Βαφές το 1821.
Τον Αύγουστο του 1821, στο σπήλαιο βρήκαν καταφύγιο από τους Οθωμανούς, 130 κάτοικοι του Βαφέ. Πλησιάζοντας κοντά οι Οθωμανοί, άκουσαν κλάμα μωρού και αποφάσισαν να εισχωρήσουν στο σπήλαιο. Λόγω όμως της στενής του εισόδου, μπορούσε να χωρέσει ένας κάθε φορά και αυτός έρποντας. Με το που έμπαιναν ένας – ένας στο σπήλαιο οι γυναίκες που ήταν μέσα τους σκότωναν. Με αυτό το τρόπο εξολοθρεύτηκε ένα αριθμός Οθωμανών. Οι Οθωμανοί αποφάσισαν να εξοντώσουν τους κρητικούς που ήταν μέσα στο σπήλαιο, βάζοντας φωτιά και καίγοντας κλαδιά, μπροστά στην είσοδο , προκαλώντας τους έτσι το θάνατο από ασφυξία.
Η μνήμη τους τιμάται κάθε χρόνο περίπου στις 20 Αυγούστου με επιμνημόσυνη δέηση.