Η κρητική μουσική θεωρείται η πιο ζωντανή στον ελλαδικό χώρο μια που συνδυάζει τον αυτοσχεδιασμό, το ‘’πάντρεμα’’ διαφόρων μουσικών οργάνων ενώ παράλληλα εκφράζει τη ψυχοσύνθεση και τη κοινωνική ζωή και πραγματικότητα των ντόπιων.

Μαντινάδες:  Οι μαντινάδες ή πατινάδες ή κοτσάκια, αποτελούν τη πιο γνωστή μορφή τραγουδιού , όπου άλλοτε έχουν χορευτική μορφή και άλλοτε συνοδεύουν το τραγούδι. Είτε ως φιλοσοφία, είτε εκφράζοντας παράπονο πόνο, έρωτα, χωρισμό, η μαντινάδα επί αιώνες συνοδεύει τους Κρητικούς σε όλες τους τις στιγμές και στις εκδηλώσεις, στο σημείο που όσοι δεν είναι από την Κρήτη την θεωρούν αποκλειστικά κρητική ποιητική δημιουργία. Η ευκολία με την οποία οι μαντιναδολόγοι συνθέτουν μαντινάδες για κάθε περίσταση είναι εκπληκτική!

Ριζίτικα: Τα τραγούδια αυτά έχουν μακρά παράδοση και καλύπτουν πολλούς τομείς της έκφρασης του λαού, όπως τραγούδια της τάβλας (του τραπεζιού), της στράτας (εν πορεία), ενώ λέγονται επίσης στους γάμους, στις γιορτές και στις βαπτίσεις, όπως και σε περιπτώσεις γλεντιού. Τραγουδιούνται κυρίως στα χωριά της ρίζας ( Η θεματολογία τους είναι ηρωικά – επαναστατικά κατά των κατακτητών, ιστορικά, αφηγηματικά, της ξενιτιάς, θρησκευτικά, αλληγορικά, της αγάπης, ποιμενικά κλπ. Η μουσική τους είναι σοβαρή και με στοιχεία πόνου. Δυο από τα πιο διάσημα ριζίτικα τραγούδια, είναι το ‘’Αγρίμια κι αγριμάκια μου’’ και το ‘’ Πότε θα κάνει ξαστεριά’’.

Ταμπαχανιώτικα: Αυτά τα αστικά τραγούδια της Κρήτης ονομάζονται ταμπαχανιώτικα, από την τουρκική λέξη ταμπαχανάδες που σημαίνει βυρσοδεψία. Κατά την άνθιση (19ο και 20ο αιώνα) στις αστικές περιοχές της Δυτικής Κρήτης, αποτέλεσαν σημαντικό κομμάτι της παραδοσιακής μουσικής. Ο όρος ταμπαχανιώτικα, δηλώνει τους περιπαθείς και μακρόσυρτους μουσικούς αυτοσχεδιασμούς της Κρήτης, οι οποίοι διακρίνονται κυρίως από το καρτερικό και μελαγχολικό ύφος τους. Τα τραγούδια αυτά, αποκαλούμενα και βαριά, εξελίχθηκαν ως παραλλαγή των αμανέδων, αντίστοιχων φωνητικά των οργανικών ταξιμιών.

Μοιρολόγια: Τα κρητικά τραγούδια αξίζουν να αναφερθούν σαν μια ξεχωριστή κατηγορία κρητικού τραγουδιού. Μιλούν για το θάνατο και την απώλεια, και άλλοτε απευθύνονται στον εκπλιπόντα , άλλοτε στον ίδιο το Χάρο. Οι ρίζες τους βρίσκονται στο πολύ μακρινό παρελθόν, ίσως ακόμη και στα Ομηρικά χρόνια. Υπάρχουν τα κοινά μοιρολόγια που αυτοσχεδιάζονται εκείνη τη στιγμή από το συγγενή που θρηνεί. Συνήθως είναι δεκαπεντασύλλαβα , ομοιοκατάληκτα ή μη , αλλά υπάρχουν και μοιρολόγια εντεκασύλλαβα ή και δωδεκασύλλαβα.